PODZIEL SIĘ
Antyoksydanty
Walka z wolnymi rodnikami to dziś podstawowe zadanie pielęgnacji antystarzeniowej – uszkodzenia oksydacyjne prowadzą bowiem do zmian DNA, osłabiają strukturę i gęstość skóry, niszczą barierę naskórkową. Kremy bogate w przeciwutleniacze powinnaś stosować przez cały rok, choć lato to szczególny okres, w którym powinnaś zwrócić na to uwagę. Czym są wolne rodniki i jak działają antyoksydanty? Które z nich są najskuteczniejsze? 
Wolne rodniki to niesparowane jony charakteryzujące się dużą aktywnością, które – jeśli zawodzą procesy antyoksydacyjne – dążą do przyłączenia brakującego elektronu z jakiejkolwiek innej zdrowej komórki. W ten sposób uszkadzają strukturę DNA i tkanki skóry (w tym włókna kolagenowe odpowiedzialne za jej młodość). W efekcie przyspieszają procesy starzenia, uszkadzają barierę ochronną skóry i spowalniają procesy naprawcze. Mutacje DNA zwiększają też ryzyko wystąpienia chorób, w tym nowotworów skóry. Wolne rodniki szczególnie szkodzą cerze z problemami, np. naczynkowej, z trądzikiem różowatym czy wrażliwej – ponieważ jej zdolności obronne są już osłabione dolegliwościami chorobowymi, staje się ona jeszcze bardziej podatna stres oksydacyjny. Wolne rodniki uszkadzają elementy bariery naskórkowej – degradacji ulegają składniki cementu międzykomórkowego warstwy rogowej oraz zmniejsza się aktywność gruczołów łojowych. W przypadku cer suchych powoduje to pogorszenie bilansu wodnego skóry, w wypadku cer wrażliwych – zwiększoną nadwrażliwość na czynniki zewnętrzne itp.

Skąd się biorą wolne rodniki?

Wolne rodniki powstają podczas wielu naturalnych procesów utleniających zachodzących w naszym organizmie, który jednocześnie równoważy ich działanie poprzez działanie antyoksydacyjne. Jednak nasza naturalna zdolność do produkcji przeciwutleniaczy spada wraz z wiekiem oraz pod wpływem działania czynników zewnętrznych – uważa się, że możliwości antyoksydacyjne po 35-40. roku życia są nawet o 30-50% niższe niż w młodości!
Problem pojawia się, gdy wolnych rodników jest za dużo i pojawiają się tak szybko, że organizm nie nadąża z ich neutralizacją. Wtedy wolne rodniki – czyli niesparowane jony charakteryzujące się dużą aktywnością – dążą do przyłączenia brakującego elektronu z jakiejkolwiek innej zdrowej komórki, prowadząc do jej uszkodzenia. Głównym źródłem nadmiaru wolnych rodników w naszym organizmie są:
  • zanieczyszczenia środowiskowe;
  • promienie UV – promienie UVA generują wolny rodnik o nazwie tlen singletowy (O2), który uruchamia w skórze działanie prozapalne i uszkadza kolagen, natomiast promienie UVB generuje wolny rodnik o nazwie anion ponadtlenkowy (O2-), który uszkadza DNA i przyspiesza śmierć komórek;
  • stres, zmęczenie,
  • palenie papierosów,
  • nieodpowiednia dieta – fast food, żywność przetworzona,
  • zbyt intensywny wysiłek fizyczny.

Efekt działania wolnych rodników

Uszkodzenia komórek i przyspieszony proces starzenia się skóry zachodzą przede wszystkim poprzez:
  • zaburzenie prawidłowego funkcjonowania układu immunologicznego skóry,
  • hamowanie rozwoju/różnicowania keratynocytów, a więc osłabienie zdolności regeneracyjnych skóry,
  • uszkodzenie komórek naskórka, co przyspiesza elastozę skóry (osłabienie sprężystości włókien kolagenowych i elastynowych, co prowadzi do ich rozciągnięcia i przyspieszonego starzenia),
  • degradację kolagenu stanowiącego główny budulec zdrowej skóry,
  • skurcz naczyń krwionośnych w skórze, zmniejszenie transportu tlenu i substancji odżywczych, zaburzenia mikrokrążenia,
  • spowolnienie procesu gojenia się ran,
  • nasilenie procesów zapalnych w skórze,
  • przyspieszenie zaprogramowanej śmieci komórek skóry (apoptozy).

Wolne rodniki a problemy skórne

Dermatolodzy obserwują też, że pod wpływem stresu oksydacyjnego następuje wzrost częstości występowania łuszczycy (stres sprzyja wystąpieniu pierwszych zmian lub zaostrza objawy istniejącej choroby), nasilenie objawów trądziku, przyspieszenie wypadania włosów, zwiększenie suchości skóry oraz jej podatności na podrażnienia i szkodliwe działanie czynników zewnętrznych. Nasilają się też problemy cery naczynkowej – stres związany z działaniem wolnych rodników wpływa na czynność naczyń krwionośnych skóry, które zmieniają swoją strukturę i funkcje, sprzyja też pojawieniu się objawów trądziku różowatego (rosacea) – u podstaw wszystkich mechanizmów biorących udział w patogenezie tej choroby leżą bowiem zaburzenia odpowiedzi immunologicznej, wywoływane przede wszystkim przez działanie reaktywnych form tlenu (ROS). To dlatego stosowanie antyoksydantów w pielęgnacji cery problematycznej jest tak niezwykle ważne.

Antyoksydanty w kosmetykach

Jednym z najsilniejszych i najskuteczniejszych antyoksydantów jest witamina C. W czystej postaci kwasu L-askorbinowego staje się ona niestety po rozpuszczeniu w wodzie wrażliwa na czynniki zewnętrzne, takie jak temperatura, światło, tlen, nieodpowiednie (zbyt wysokie) pH, pod wpływem których ulega rozkładowi i traci cenne właściwości. Dlatego warto szukać kosmetyków, które zawierają ustabilizowaną formułę witaminy C w odpowiednio wysokim stężeniu (od 10 do 20%) – dla maksymalnej skuteczności. Coraz częściej stosuje się pochodne witaminy C, które głębiej przenikają w skórę niż kwas askorbinowy, dłużej w niej pozostają i jednocześnie mają mniejsze działanie drażniące – to najczęściej estry palmitynianowe (palmitynian askorbylu), a także sól magnezowa fosforanu askorbylu i sól sodowa fosforanu askorbylu czy tetraizopalmitynian askorbylu. Zwróć też uwagę na opakowanie – najlepiej, aby była to ciemna butelka z pipetą lub metalowa tuba, chroniąca kosmetyk przed dostępem światła. My polecamy tzw. kosmeceutyki i dermokosmetyki o przebadanym działaniu, z dodatkiem aktywnych i stabilnych form witaminy C.

Jak stosować kosmetyki z witaminą C?

Najlepiej codziennie i przez cały rok – także latem! Dobrym pomysłem jest kupno serum z witaminą C w stężeniu 5-10% dla codziennego stosowania, czy wyższym –15-20% dla intensywnej sezonowej kuracji (a potem np. co 2-3. dzień). Najwięcej korzyści zyskasz, stosując serum rano, pod krem dzienny (odczekaj kilka minut przed jego aplikacją) – dzięki temu skóra będzie chroniona przed szkodliwym działaniem wolnych rodników powstających pod wpływem promieni UV czy zanieczyszczeń przez cały dzień. Jeśli masz skórę cienką i wrażliwą, zacznij od niższych stężeń witaminy C, często łączonej w takich produktach z witaminą E – dla synergicznego działania antyoksydacyjnego.

Dieta bogata w antyoksydanty

Warto wspomóc potencjał antyoksydacyjny organizmu także do środka – tutaj przede wszystkim postaw na warzywa i owoce o intensywnych i ciemnych kolorach, np. czarne i czerwone porzeczki, paprykę, śliwki, jeżyny, jagody, borówki, brokuły, pomidory, ciemne gatunki sałaty i kapustnych, winogrona, buraki oraz cytrusy bogate w witaminę C. To prawdziwe superfoods!

PODZIEL SIĘ
Anna Kondratowicz
O urodzie piszę od 20 lat (byłam wicenaczelną magazynu URODA, pisałam dla dwutygodnika VIVA!, prowadzę wydania specjalne PARTY Medycyna Estetyczna). WirtualnaKlinika.pl to portal dla takich kobiet jak ja sama – zainteresowanych profesjonalnymi metodami poprawy wyglądu, które szukają rzetelnych informacji na ich temat i nie chcą ulegać ani modom, ani mitom związanym z tą dziedziną. I traktują zabiegi jako sposób na naturalne podkreślenie urody, a nie jej „przerobienie”. Można się ze mną skontaktować mailowo: redakcja@wirtualnaklinika.pl.